AI'a meslek sırrı emanet edilir mi?
ChatGPT'ye bir dosya yüklediğinizde teknik olarak ne oluyor? Avukatlık Kanunu m. 36 ve KVKK karşısında bunun anlamı ne? Bulut ile yerel modelin farkı, sloganda değil — sunucunun nerede olduğunda.
Avukatlık Kanunu m. 36'da meslek sırrı mutlaktır. Müvekkilden duyulan, dosyada okunan, kalemde yazılan her şey üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Bu yükümlülük yazılı bir kural olmaktan öte, mesleğin var olma şartıdır.
Aynı dosyayı ChatGPT'ye veya Claude'a yapıştırdığınızda ne oluyor? Teknik cevap: dosya internet üzerinden ABD'deki bir sunucuya gidiyor, orada işleniyor, modele beslenmek üzere depolanıyor (provider'a göre saklama süresi değişiyor) ve cevap geri dönüyor. Dosya artık büronuzda değil.
KVKK açısından bunun adı: sınır ötesi veri aktarımı
6698 sayılı KVKK kapsamında müvekkil dosyası kişisel veridir. Bunu yurt dışındaki bir hizmet sağlayıcıya göndermek, KVKK m. 9 anlamında yurt dışına aktarım teşkil eder. Aktarım için ya açık rıza (meslek sırrı kapsamında alınması zaten mümkün değil) ya da Kurul'un onayladığı bir hukuki dayanak gerekir.
Avukatın ChatGPT'ye dosya yüklemesi, m. 36 ile KVKK'nın aynı anda ihlal edilmesi anlamına gelebilir. Disiplin ve idari para cezası riskleri buradan başlıyor.
"Avukatlar, yapay zekâ dahil olmak üzere teknolojik gelişmelerden yararlanacaktır; ancak bu araçlar insan hakları güvencelerinin yerine geçecek değil, onları destekleyecek şekilde kullanılmalıdır." — Türkiye Barolar Birliği, 2026
Halüsinasyon meselesi cabası
New York'taki avukat Mata v. Avianca davasında ChatGPT'nin uydurduğu emsal kararları mahkemeye sundu; sonuç: 5.000 dolar para cezası ve mesleki itibar zararı. Modelin "öyle bir karar yokmuş" dediği nokta mahkemeye taşındığında oldu.
Genel sohbet asistanları hukuki sorulara cevap üretirken kaynak göstermiyor; gösterse bile çoğu zaman uydurma. Bu yapısal bir sorun, promptla çözülmüyor.
Yerel modelin farkı
Bilgisayarınızda çalışan bir yapay zeka modeli için aynı sorular farklı cevap veriyor:
- Veri aktarımı yok — dosya cihazdan çıkmıyor
- KVKK m. 9 kapsamına girmiyor
- Meslek sırrı m. 36 ile çelişmiyor
- Modelin verdiği her cümle sizin verdiğiniz belgeden kaynak gösterilerek geliyor
- İnternet kesilse bile çalışmaya devam ediyor
tiro tam olarak bunu yapıyor: Türkçe ceza dosyası için kendi eğittiğimiz modeli kullanıcının bilgisayarında çalıştırıyor, her cümleyi UDF/PDF kaynağına bağlıyor. "Söz aramızda kalır" sloganı sloganda değil, mimaride başlıyor.
Pratik tavsiye
Şu an ChatGPT veya benzeri bir araç kullanıyorsanız ve müvekkil dosyası yüklüyorsanız, en azından bir adım: baroya bağlı standart sözleşmenize bakın — meslek sırrına dair özel bir yükümlülük varsa bulut AI kullanımı bu yükümlülüğe açıkça aykırıdır. Karar avukatın; ama riski bilerek vermek, bilmeden almakla aynı şey değil.