Sayılarla Türk ceza avukatının iş yükü.
Bir avukatın "yoğunum" demesi yeterli değil; sayılar nereye baktığını söyler. Avukat sayısı, hâkim ve savcı başına dosya yükü, dosyaların sayfa hacmi — bu yazıda elimizdeki kamu verileriyle çiziyoruz.
Türkiye Barolar Birliği'nin yayımladığı verilere göre 31.12.2024 itibarıyla barolara kayıtlı avukat sayısı 199.142; 2025 itibarıyla 206 bini aştı. Bu sayı son 10 yılda iki katından fazla büyüdü. Aynı dönemde mahkemelerdeki dosya yükü de büyümeye devam ediyor.
Hâkim ve savcı başına yük
Adalet Bakanlığı 2025 yılı istatistikleri, hâkim başına yaklaşık 767 dosya, savcı başına ise 1.373 dosya işaret ediyor. Bu rakamlar her bir karar için harcanabilen zamanın ne kadar sınırlı olduğunu gösteriyor.
Avukat tarafına geçince doğrudan veri yok; ancak bir avukatın duruşmadan dönerek inceleyeceği ortalama dosya boyutu, hâkimin okuyacağı dosyadan farklı değil. Yani: bir tarafta vakit kıt karar veren hâkim, öte tarafta vakit kıt savunma yazan avukat.
Dosyaların hacmi
Standart bir ceza dosyası 100-500 sayfa civarında; kapsamlı organize suç veya uyuşturucu davaları kolaylıkla 1.000 sayfayı aşıyor. Torba iddianameler özellikle dikkat çekiyor: tek bir iddianamenin ekleriyle birlikte binlerce sayfaya ulaştığı vakalar avukatlar arasında sıkça konuşuluyor.
Bicak Hukuk'un torba iddianame analizinde belirtildiği gibi: "Binlerce sayfayı bulan mega iddianame örnekleri savunma açısından ciddi zorluk yaratabilir." Bu zorluk hayatın içinden bir gerçek — ve ölçek arttıkça avukatın hata riski de artıyor.
500 sayfa ile 5.000 sayfa arasındaki fark sadece okuma süresi değil; akılda tutabilme sınırının kırılma noktası.
Sonuç: ölçek dijitalleşmeyi zorunlu kılıyor
Ne avukat sayısı azalıyor, ne dosya hacmi küçülüyor, ne de duruşma sıklığı düşüyor. Aynı insan beyniyle 5.000 sayfayı 500 sayfa gibi okumak teknik olarak mümkün değil. Olasılık dağılımı, büyük dosyada bir çelişkinin gözden kaçma ihtimalini sürekli artırıyor.
tiro'nun var olma sebebi tam burada: yapay zekanın yargısal kanaati ele almasından değil — avukatın dikkat ekonomisini destekleyebilmek için. Dosyada gezinme zamanı kısalırsa, savunma kurma zamanı uzar.