Yerel LLM vs ChatGPT: Ceza avukatı için gerçek farklar.
"Yerel" ve "bulut" yapay zeka kelimeleri çok dolaşıyor. Ceza avukatı için somut fark dört boyutta: gizlilik, doğruluk, hız, maliyet. Sırayla bakalım.
ChatGPT, Claude, Gemini — bunların hepsi bulut tabanlı. Sorunuz ABD'deki bir sunucuda işleniyor, cevap geliyor. Llama, Qwen, Mistral gibi açık ağırlıklı modeller ise kendi bilgisayarınızda çalışabiliyor. Tek başlık altında değil, mimari olarak farklı iki yapı.
1. Gizlilik
Bulut model: dosya internete yükleniyor; KVKK m. 9 anlamında yurt dışına aktarım. Avukatlık Kanunu m. 36 meslek sırrı için riskli zemin. Sağlayıcının veri saklama politikasına güvenmek gerekiyor.
Yerel model: dosya cihazdan çıkmıyor. KVKK m. 9 kapsamına girmiyor. Meslek sırrı m. 36 ile çelişmiyor. Bu boyutta tartışmasız fark.
2. Doğruluk ve halüsinasyon
Bulut frontier modeller (GPT-4, Claude) genel hukuk akıl yürütmesinde güçlü; ancak kaynak göstermiyorlar. ChatGPT'nin uydurduğu emsal kararlarla mahkemeye giden Mata v. Avianca davası klasik örnek — sonuç para cezası ve mesleki itibar zararı.
Yerel model + RAG (kaynaktan üretim) yaklaşımıyla farklı çalışıyor: cevap üretirken sizin yüklediğiniz dosyayı tarıyor, bulduğu cümleleri işaretleyerek geri veriyor. Halüsinasyon riski yapısal olarak çok düşük çünkü model "uydurmak" yerine "alıntı yapmak" zorunda.
Genel sohbet asistanları kaynak göstermez. Hukuk işinde kaynak gösterilmeyen cümle, var olmayan cümle gibidir.
3. Hız
Bulut model: ağ gecikmesi + sunucu sırası. İnternet kesikse çalışmıyor; mobil 4G zayıfsa cevap saniyelerce gecikiyor.
Yerel model (4-8 milyar parametre, modern dizüstü): ortalama 4-8 saniyede tam cevap. İnternete bağlı değil; uçakta, mahkeme koridorunda, internetsiz bir kafede çalışıyor. Apple Silicon (M1+) ve modern Windows (RTX 30/40 serisi, Intel Arc) bu boyutu rahatça kaldırıyor.
4. Maliyet
Bulut: aylık abonelik (ChatGPT Plus 20$, kurumsal lisanslar yüzlerce dolar). Sürekli ödeme, kullanılmasa da var. Yoğun bir ofiste 5 avukat = 5 abonelik = aylık 100$+.
Yerel: tek seferlik kurulum. Donanım zaten var (laptop yetiyor). Sürekli aylık abonelik yok; model güncellemesi geldiğinde cihaza iniyor.
Hangi modelin avantajı sizin için baskın?
Tek doğru cevap yok ama ceza dosyasında hassas terazi belirgin: gizlilik ve halüsinasyon riski terazinin yerel tarafına ağır basıyor. Bulut modeli kalıp olarak hızlı görünebilir, ama internet ve KVKK faktörü hesaba katıldığında pratik üstünlük tartışmalı.
tiro yerel tarafı seçti çünkü Türk ceza dosyası için diğer tarafın faturası fazla yüksek: bir tek meslek sırrı ihlali, kazanılan tüm zamandan değerli.
"AI'a meslek sırrı emanet edilir mi?" yazısı bu hesabı detaylı yapıyor.